بررسي، مقايسه و خريد كتاب

كنكور و كمك درسي، رمان

شعر و ادبيات، روانشناسي

كودك و نوجوان و ...

سبد خرید شما خالی است!

logo-samandehi

رهگیری سفارش
کد سفارش خود را وارد نمایید

پست الکترونیک

ادامه
قبلی   بعدی

شابك چيست؟

 

 

در سراسر دنيا هر سال انتشار كتاب‌ و ساير نشريات به ميزان قابل توجهي افزايش مي‌يابد و به همين نسبت هم به مراكز فروش و انتشار افزوده مي‌شود. اين توسعه روزافزون در امر چاپ و انتشار موجب شده است كه در مقابل حجم زياد آن احساس سردرگمي و بلاتكليفي نماييم و مدت زمان بيشتري را صرف پيدا كردن كتاب يا نشريه مورد نظرمان بنماييم.

 
با توجه به افزايش روزافزون انتشار كتاب و مشكلاتي كه توزيع، سفارش، انبارگرداني و اطلاع‌رساني كتاب در سطح جهان با آن روبرو شده بود، كم‌كم ناشران و كتابفروشان برآن شدند راه حلي براي مشكلات بيانديشند.

 
تا آن زمان ناشران براي كنترل موجودي، تامين سفارش و توزيع، از روش‌هاي مختلفي از جمله بازيابي عنوان، مولف و ديگر مشخصات كتابشناختي استفاده ميكردند. اما استفاده از مشخصات كتابشناختي هميشه جوابگو نبود، براي سرعت‌دهي به كارها، صرفه‌جويي در هزينه‌ها و جلوگيري از مشكلاتي كه در اثر پراكندگي و تنوع منابع چاپ بوجود آمده بود ناشران را بر آن داشت تا از شماره‌اي داخلي براي شناسايي آثارشان استفاده كنند، كه بيشتر شماره‌هاي ثبت كتاب‌ها بود. اگر چه اين روش خوبي بود، اما چون اين شماره‌گذاري‌ها استفاده داخلي داشتند، با گسترش مبادلات وسيع كتابها در سطح ملي و بين‌‌المللي جوابگوي مشكلات نبود.

 
بنابراين بررسي‌هاي، تعدادي از ناشران و توزيع‌كنندگان كتاب در اروپا، كه از رايانه براي پردازش سفارش‌ها و كنترل موجودي در انبارهاي كتاب استفاده مي‌كردند، نشان داد كه پيش نياز يك نظام ماشيني كارآمد، وجود شماره‌اي يكتا و ساده براي شناسايي اقلام قابل انتشار است. در كشور انگلستان نيز فروشگاه‌هاي كتاب‌فروشي اسميت و پسران كه كتاب‌هايشان را از انبار مركز تهيه مي‌كرد و همچنين يك مقام مربوط به آموزش و پرورش كه كتاب‌هاي چند صد مدرسه را از انبار مركزي كالا تهيه مي‌كرد، اقدام به نصب سيستم كامپيوتري كردند. بعد از استفاده از كامپيوتر براي تهيه و كنترل موجودي، لزوم يك سيستم ماشيني موثر و يك شماره واحد و آسان براي كتاب‌هاي منتشر شده بيش از پيش احساس شد.

 
در سال 1967 در انگلستان ISBN يا شماره استاندارد كتاب توسط اسميت پيشنهاد شد، كه با استفاده از آن، ديگر بكارگيري اطلاعات كتابشناختي از قبيل عنوان، نام نويسنده و ساير مشخصات نشر لازم نبود. در همين زمان امريكايي‌ها هم در اجراي چنين طرحي با كشور انگليس مشاركت و همكاري كردند كه توسط شركت باوكر بسط و توسعه يافت.

 
مسئله نياز به يك سيستم شماره‌گذاري بين‌المللي كتاب اولين بار در سومين گردهمايي بين‌المللي بازار كتاب و انطباق آن با اصول منطقي تجارت كتاب در نوامبر 1966 كه در برلين برگزار شد، مطرح گرديد. در سال 1968 كميته فني مستندسازي سازمان بين‌المللي استاندارد، گروهي را زير نظر موسسه استاندارد انگلستان براي تحقيق درباره امكان بسط نظام انگليسي براي شماره‌گذاري در سطح بين‌المللي تعيين كرد. كنفرانس‌هاي متعدد بين كشورهاي اروپائي و آمريكايي برگزار گرديد كه نتيجه اين كنفرانس‌ها، توصيه‌نامه شماره 2108 ايزو است كه اصول و روش شماره‌گذاري استاندارد بين‌المللي كتاب را تعريف مي‌كند و هدف از آن هماهنگ‌سازي و استاندارد كردن استفاده از شماره براي كتابها در سطح بين‌المللي، به طريقي است كه هر شماره استاندارد بين‌المللي كتاب، تنها يك عنوان مشخص و يا چاپ مشخص از يك عنوان توسط ناشر خاص را شناسايي مي‌كند.

 
براي انجام و پياده كردن اصول شابك يك سازمان بين‌المللي در سطح جهان مسئوليت شماره‌گذاري را بر عهده گرفت كه مقر آن در برلين - آلمان است و به سازماني جهاني شابك مشهور شد. علاوه بر سازمان جهاني، در هر كشور يك نمايندگي در سطح ملي و در مواردي منطقه‌اي مسئوليت هدايت گروه را براي شماره‌گذاري كتاب‌ها بر عهده دارد. در ايران موسسه شابك ايران در سال 1372 مسئوليت شماره‌گذاري كتاب‌ها در سطح ملي را به عهده گرفت و پس از يك سال كار آزمايشي، رسماً در سال 1373 بكار خود ادامه داد. در حال حاضر بالغ بر 5000 موسسه انتشاراتي عضو نظام هستند و كتابهاي خود را براساس استاندارد شابك شماره‌گذاري مي‌كنند.

 
شابك در ايران

 
با گسترش روزافزون نشر كتاب در ايران و استفاده روزافزون از رايانه و سيستم‌هاي داده پردازي براي كارهاي نشر و اطلاع رساني، كم‌كم ضرورت وجود شابك در ايران نيز بيش از پيش احساس شد و در نتيجه معاونت امور فرهنگي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به عنوان متولي كار نشر در انديشه گرفتن نمايندگي از مؤسسه جهاني شابك شد، در سال 1372، ايران به عضويت اين مؤسسه درآمد و شماره گروهي جمهوري اسلامي ايران در نظام شماره‌گذاري بين‌المللي كتاب عدد 964 تعيين شد.

 
آمار خانه كتاب بر اساس تعداد ناشران عضو آن بيش از 5000 ناشر است. همچنين بر اساس همين آمار از كل كتاب‌هاي منتشر شده توسط ناشران تا پايان سال 1384، حدود 96 درصد كتاب‌ها داراي شابك هستند.

 
در سال 1375 نيز بر اساس مصوبه هيات وزيران استفاده از شابك از سوي ناشران اجباري شد و ناشر موظف شد كه از ضوابط شابك ايران پيروي كند.

 
در شابك ايران يك ميليون عنوان كتاب قابل شماره‌گذاري است كه در آن ناشران، بر حسب ميزان فعاليت انتشاراتي آنها، به چهار گروه تقسيم مي‌شوند كه جدول آن به صورت زير است:

 
گروه شناسه تعداد عنوانهاي كتابهاي ناشر
گروه اول 29-00 تا 10000 عنوان
گروه دوم 549-300 تا 1000 عنوان
گروه سوم 8999-5500 تا 100 عنوان

گروه چهارم


 

9999-90000


 

تا 10 عنوان


 

بر اساس تعداد كتاب‌ منتشر شده ناشر و زمان صرف شده براي انتشار آنها، ناشر در يكي از اين چهارگروه جاي مي‌گيرد. فهرستي از شماره‌گذاري مورد نياز ناشر در اختيار او قرار مي‌گيرد و ناشر، خود مي‌تواند در مجموعه شماره‌هاي مختص به خود، كتاب‌هايش را شماره‌گذاري كند. و در انتخاب ترتيب شماره‌گذاري كتاب‌هايش نيز مختار است منوط به آنكه باعث بلا استفاده ماندن شماره‌هاي مختص به خود نشود.
-------
برگرفته از پايگاه اينترنتي http://www.isbn.ir

 

قبلی   بعدی

Copyright 2002-2017 www.pedrambook.com . All rights reserved